[searchwp_form id=3]
Árið 2025 einkenndist af nokkrum sýningarverkefnum og samfélagsviðburðum sem drógu að sér bæði heimamenn og ferðamenn. Opnuð var hlýleg jólasýning, „Jólanostalgía“, sem vakti jákvæð viðbrögð fyrir blöndu af minningum, menningararfi og aðventustemningu. Á sama tíma tók safnið þátt í góðgerðaverkefni með sölu Kærleikskúlunnar, þar sem allur ágóði rann til sumarbúða í Reykjadal. Á haustmánuðum var síðan haldin Litla kartöfluhátíðin, árlegur viðburður sem tengir saman ræktun, matarmenningu og samfélagssögu á Akranesi. Safnið lauk einnig mikilvægu skráningarverkefni þegar safn fingurbjörga úr söfnun Jóhönnu Jóreiðar Þorgeirsdóttur var allt fært inn í menningarsögulegan gagnagrunn.
Síðustu fimm ár hafa þannig verið tímabil endurnýjunar, aukinna viðburða og vaxandi samfélagstengsla í starfsemi Byggðasafnsins í Görðum. Safnið hefur styrkt stöðu sína sem eitt af helstu aðdráttaröflum Akraness, með fjölbreyttum sýningum, virku safnastarfi og menningarlegri þátttöku sem höfðar bæði til íbúa og gesta.
Á árunum 2023 og 2024 hélt safnið áfram að þróa starfsemi sína með viðburðum, tímabundnum sýningum og fræðsluverkefnum. Áhersla var lögð á að efla tengsl við skóla og hópa, og boðið var upp á fjölbreytta dagskrá bæði innan safnsins og á safntengdum viðburðum á Akranesi. Safnið varð þannig sífellt stærri hluti af menningarlífi bæjarins og þjónaði fjölbreyttum hópi gesta allt árið um kring.
Árið 2021 var stórt skref tekið í þróun Byggðasafnsins í Görðum þegar ný grunnsýning safnsins var formlega opnuð. Sýningin fjallar um lífið á Akranesi og í nágrannasveitum frá 17. öld og fram á okkar daga og er sett upp í tveimur hæðum með fjölbreyttu úrvali muna, ljósmynda og frásagna sem sýna hvernig líf, störf og atvinnuhættir þróuðust á svæðinu. Sýningin vakti mikla athygli og færði safninu aukna sýnileika og nýja gesti.
Árið 2022 hlaut grunnsýningin sérstaka viðurkenningu þegar hún var tilnefnd til Íslensku safnaverðlaunanna. Tilnefningin var álitin staðfesting á faglegu framlagi safnsins og því hvernig það hafði náð að hanna heildstæða og lifandi frásögn um menningu og samfélag Akraness, sem er sjaldgæft meðal íslenskra byggðasafna.
Lífið til sjós. Sæunn MB9 smíðuð árið 1874 og í notkun til ársins 1956.
Lífið í landi. Elsta varðveitta baðstofa Garðaprestakalls frá bænum Staðarhöfða í Innri-Akraneshreppi. Flutt á safnið árið 1959 og endurbyggð fjöl fyrir fjöl.
Ella María Gunnarsdóttir, forstöðumaður.
Ferðalangar. Yfirlitsmynd af umfjöllun um Guðjón Þórðarson, Kristrúnu Hallgrímsdóttur á Bjargi, Odd Sveinsson í Brú, Guðrúnu Gísladóttur, Harald Böðvarsson, Svöfu Þórleifsdóttur og Béla Hegedüs eða Bjarna Gústafsson.
Lífið í vinnu. Aflagt stjórnborð úr Sementsverksmiðju ríkisins.
Byggðasafnið í Görðum Akranesi var stofnað 13. desember 1959 að frumkvæði sr. Jóns M. Guðjónssonar, þáverandi sóknarprests á Akranesi. Safnið er sjálfseignarstofnun. Eigendur þess eru Akraneskaupstaður (90%) og Hvalfjarðarsveit (10%) og markast starfssvæði safnsins við landsvæði eigenda. Safnið er staðsett á hinu forna höfuðbóli, Görðum á Akranesi, sem var kirkjustaður og prestsetur frá öndverðri kristni til loka 19. aldar. Samkvæmt Landnámabók bjó þar í upphafi Jörundur hinn kristni, sonur Ketils Bresasonar, sem ásamt Þormóði bróður sínum kom til Íslands frá Írlandi í lok 9. aldar og nam Akranes.
Safnið og fastasýning
Safnið býður gestum einstaka innsýn í liðna tíma en jafn heildstæð sýning er fágæt á landsvísu. Sýningar safnsins eru afar fjölbreyttar, m.a. í nokkrum húsum sem sum hafa verið flutt á svæði safnsins. Meðal húsa safnsins eru Garðahús, elsta steinsteypta hús sinnar tegundar á Íslandi, byggt sem prestssetur á árunum 1876-1882 og hýsti safnið við stofnun þess, Neðri-Sýrupartur sem er elsta varðveitta timburhús á Akranesi, byggt árið 1875 og stóð á svokölluðum Pörtum á Niður-Skaga og Stúkuhúsið sem var upphaflega byggt sem hlaða og fjós um 1916 og stóð við Háteig 11 en í dag er húsið m.a. nýtt fyrir tónlistarflutning fyrir safngesti og leigt út til fundahalda og annarra samkoma. Þá starfar félagsskapurinn Íslenskir eldsmiðir í eldsmiðju sem staðsett er á svæði safnsins.
Fastasýning safnsins var endurgerð og opnuð fyrir almenning á árinu 2020. Í nýrri sýningu er lögð áhersla á sérstöðu starfssvæðis safnsins og er efnistökum skipt upp í fjögur meginþemu: Lífið til sjós, lífið í landi, lífið í vinnu og lífið í leik. Þá fá valdir ferðalangar, sem sett hafa mark sitt á samfélagið, jafnframt sérstakann sess. Í sýningarhúsinu eru einnig sérstakt kvikmyndarými, sýningarými fyrir skammtímasýningar og fræðslurými.
Sýningin miðlar fróðleik með fjölbreyttum hætti og má þar nefna ljósmyndir, kvikmyndir, veggtexta, fatnað sem gjarnan má prófa að ógleymdum safnmunum. Metnaðarfull hljóðleiðsögn er í boði í afspilunarbúnaði sem er nýjung hér á landi. Boðið er uppá hljóðleiðsögn bæði á íslensku og á ensku og er hún innifalin í aðgangseyri. Aðgengismál hafa fengið sérstaka áherslu í nýrri sýningu og má m.a. nefna að tvær hjólastólalyftur hafa verið teknar í gagnið, gott aðgengi er að salernisaðstöðu og inntak hljóðleiðsagnar er í boði í útprentuðu handriti fyrir þá sem hafa skerta heyrn. Heimsókn á Byggðasafnið í Görðum leikur við öll skilningarvit gesta.
Stjórnendur og starfsmenn
Forstöðumaður safnsins er Ella María Gunnarsdóttir. Aðrir starfsmenn safnsins eru Jón Allansson deildarstjóri minjavörslu, Nanna Þóra Áskelsdóttir sérfræðingur og Guðmundur Sigurðsson iðnaðarmaður.
Byggðasafnið í Görðum Akranesi
Atvinnugreinar
Upplýsingar
Lesa bókina