Garðyrkjustöðin Reykás

Garðyrkja er orkufrek atvinnugrein og raforkukostnaður hefur verið ein stærsta áskorunin í rekstri Reykáss á síðustu árum.

Núverandi eigendur hafa meðal annars vakið athygli á mikilvægi samkeppnishæfs orkuverðs fyrir íslenska garðyrkju og möguleika nýliða til að byggja upp sjálfbæran rekstur.

Jafnframt hafa verið skoðaðir möguleikar á aukinni orkunýtingu, nýrri tækni og fjölbreyttari ræktun.

Framtíðaráherslur Reykáss felast í því að efla áfram framleiðslu á fersku íslensku grænmeti, nýta betur þá aðstöðu og þekkingu sem fyrir er og þróa starfsemina í takt við þarfir markaðarins.

Árið 2027 verða 40 ár liðin frá því að Sólveig og Reynir hófu starfsemina og árið 2028 verða 30 ár frá stofnun Garðyrkjustöðvarinnar Reykáss ehf.

Saga stöðvarinnar endurspeglar þá miklu þróun sem orðið hefur í íslenskri garðyrkju á síðustu áratugum, frá hefðbundinni útiræktun til tæknivæddrar heilsársframleiðslu í gróðurhúsum.

Frá því að núverandi eigendur tóku við Garðyrkjustöðinni Reykási í júní 2024 hefur áherslan fyrst og fremst verið lögð á að viðhalda starfseminni, efla framleiðsluna og þróa vöruúrvalið. Ekki hefur verið ráðist í umfangsmiklar framkvæmdir á þessu tímabili.

Í apríl 2026 varð töluvert tjón á stöðinni vegna veðurofsa. Rúmlega 40 rúður brotnuðu í gróðurhúsunum og einnig urðu skemmdir á afurðum.

Þrátt fyrir þær áskoranir sem fylgja rekstri garðyrkjustöðvar hefur verið unnið áfram að þróun starfseminnar, með áherslu á fjölbreytta framleiðslu og ferskt íslenskt grænmeti.

Garðyrkjustöðin Reykás hefur um árabil verið mikilvægur vinnustaður í Hrunamannahreppi. Frá því að núverandi eigendur tóku við rekstrinum í júní 2024 hafa að jafnaði 8–10 manns starfað við stöðina.

Mikil reynsla og þekking hefur byggst upp meðal starfsfólksins. Tveir núverandi starfsmenn hafa starfað hjá Reykási í um tvo áratugi. Sá þriðji, sem einnig átti að baki um 20 ára starfsferil hjá stöðinni, hefur látið af störfum vegna aldurs.

Með heilsársframleiðslu á fersku íslensku grænmeti og atvinnusköpun hefur Reykás lagt sitt af mörkum til atvinnulífs í heimabyggð og framboðs á innlendri matvöru.

Garðyrkjustöðin Reykás hefur um árabil verið mikilvægur vinnustaður í Hrunamannahreppi. Frá því að núverandi eigendur tóku við rekstrinum í júní 2024 hafa að jafnaði 8–10 manns starfað við stöðina.
Mikil reynsla og þekking hefur byggst upp meðal starfsfólksins. Tveir núverandi starfsmenn hafa starfað hjá Reykási í um tvo áratugi. Sá þriðji, sem einnig átti að baki um 20 ára starfsferil hjá stöðinni, hefur látið af störfum vegna aldurs.
Með heilsársframleiðslu á fersku íslensku grænmeti og atvinnusköpun hefur Reykás lagt sitt af mörkum til atvinnulífs í heimabyggð og framboðs á innlendri matvöru.

Árið 2026 er Reykás um 5.000 fermetra garðyrkjustöð þar sem aðaláherslan er á ræktun gúrkna, tómata og salats.

Í stöðinni eru meðal annars ræktuð íssalat og blandaðar salattegundir í vatnsræktarkerfi. Jafnframt eru grænkál og steinselja hluti af vöruúrvalinu eftir árstíðum.

Undir stjórn nýrra eigenda hefur verið unnið að því að auka fjölbreytni framleiðslunnar og prófa nýjar ræktunartegundir. Meðal þeirra eru pak choi, romaine-salat, rúkóla og basilíka.

Framleiðslan fer bæði til verslana og fyrirtækja í veitinga- og ferðaþjónustu. Hluta afurðanna er dreift í gegnum heildsölu en einnig hefur verið lögð aukin áhersla á beina sölu og afhendingu til viðskiptavina.

Í byrjun árs 2025 fór að birtast nánari umfjöllun um reksturinn undir nýju stjórninni. Nýju ábúendurnir höfðu þá komið sér vel inn í starfsemina og fóru að leggja áherslu á að þróa bæði framleiðslu og skipulag búsins. Á þessum tíma var reksturinn orðinn vel skilgreind blanda af garðyrkju og hestamennsku.

Áhugi eigendanna á sjálfbærni, nýsköpun og tækniþróun var áberandi, og þau lýstu framtíðarsýn um áframhaldandi uppbyggingu sem gæti gert framleiðsluna hagkvæmari og umhverfisvænni.

Þann 1. júní 2024 tóku hjónin Oddrún Ýr Sigurðardóttir og Þorleifur Þorri Ingvarsson við Garðyrkjustöðinni Reykási af Sólveigu og Reyni.

Eigendaskiptin mörkuðu nýjan kafla í sögu fyrirtækisins, en jafnframt var lögð áhersla á að byggja áfram á því öfluga starfi og þeirri uppbyggingu sem fyrri eigendur höfðu staðið fyrir.

Þorleifur er menntaður garðyrkjufræðingur og hefur meðal annars bakgrunn í skrúðgarðyrkju. Oddrún er búfræðingur, þroskaþjálfi og reiðkennari frá Hólum og hefur einnig starfað við kennslu og önnur störf tengd menntun og félagsmálum.

Hjónin höfðu um nokkurt skeið stefnt að því að eignast jörð og stunda eigin atvinnurekstur. Kaupin á Reykási sameinuðu áhuga þeirra á landbúnaði, garðyrkju og búskap.

Þorleifur hefur frá eigendaskiptunum haft umsjón með daglegri starfsemi og ræktun stöðvarinnar, en Oddrún hefur sinnt rekstrar- og stjórnsýsluþáttum, meðal annars starfsmanna-, launa- og viðskiptamálum.

Fyrri eigendur hafa jafnframt miðlað reynslu sinni og þekkingu til nýju eigendanna, sem hefur verið mikilvægur þáttur í að tryggja samfellu í starfseminni.

Garðyrkjustöðin Reykás ehf. var stofnuð af þeim Sólveigu Sigfúsdóttir og Reyni Jónssyni árið 1998 en áður höfðu þau verið með rekstur á eigin kennitölu frá 1987. Fyrstu árin var ræktað kál og rófur og smávegis af gúrkum. Fljótlega var farið að kæla hvítkál og kínakál þannig að hægt var að geyma kál fram í mars. Fyrst var starfsemin rétt hjá Flúðum, en árið 2000 var helmingur jarðarinnar Götu í Hrunamannahreppi, keyptur og hluti útiræktarinnar fluttur þangað. Útihúsum var breytt í starfsmannahús, þar sem garðyrkja er frekar mannfrek.

Starfsemin
Árið 2005 var tekin áhvörðn um að byggja gróðurhús 2016 fm fyrir gúrkurækt, var það hitað upp með vatni frá Hitaveitu Flúða. Priva tölvukerfi sér um loftlagsstýringu í húsinu, það er, að vökva, opna og loka gluggum, kveikja og slökkva ljós, kolsýrugjöf og stýra hita og raka með sérstöku rakatæki. Gróðurhúsið var tekið í notkun haustið 2006 og í janúar 2007 sett upp lýsing. Í janúar árið 2009 var byrjað að flytja inn áburð og fljótlega farið að selja öðrum garðyrkjustöðvum. Umfangið jókst það hratt að stofnað var sér fyrirtæki um innflutninginn árið 2010 sem heitir NPK ehf. og er í eigu Reynis og Gunnars Th. Gunnarssonar. Um haustið 2009 var ráðist í það að byggja uppeldishús 288 fm. 2011 var byggt 1440 fm gróðurhús og þar ræktaðir tómatar. Ljóst var að hitaveitulögnin frá Flúðum annaði ekki því vatnsmagni sem þurfti til upphitunar. Árið 2015 var keyptur Nemek jarðbor og farið að bora eftir heitu vatni. Haustið 2015 fannst 73 gráðu heitt vatn í miklu magni á 140 metra dýpi, 360 metra frá gróðurhúsinu. Vorið 2016 var keypt gróðurhús í Þýskalandi, það rifið og flutt til Íslands. Haustið 2016 var byrjað að byggja gróðurhús með pökkunaraðstöðu 1.440 fm. 2018 var byrjað að rækta salat með nýrri tækni, Viscon Hydroponics þar sem salatið flýtur á vatni fer í hring byrjar sem smá planta og að loknum hringnum fullvaxið salat, hringurinn tekur u.þ.b. 3 vikur. Núna er að fara af stað tilraun með spínatrækt með sömu aðferð í samstarfi með fyrirtækinu Vivi í Hollandi. Ekkert eitur er notað í gróðurhúsunum við ræktunina, eingöngu lífrænar lausnir sem NPK ehf. hefur sérhæft sig í innflutningi á.
10-12 manns vinna í garðyrkjustöðinni allt árið og er keypt rafmagn fyrir u.þ.b. 3-4 milljónir á mánuði .