Minjasafn Austurlands

2025

Sérsýningar

[acf_repeater_gallery repeater="company_timeline" gallery="section_images"]

Á árinu 2025 hélt safnið áfram á braut vaxandi fjölbreytni og samstarfs. Fjölmargar sérsýningar voru opnaðar, þar á meðal samstarfssýning við Listasafnið á Akureyri sem var sýnd yfir vetrarmánuðina. Safnið tók einnig þátt í uppbyggingarverkefnum á Austurlandi og fékk stuðning til áframhaldandi menningar- og miðlunarverkefna. Áfram var haldið úti fjölbreyttu safnalífi, aukinni þjónustu við gesti og lengdum opnunartíma yfir sumarið. Sérsýningin Landnámskonan hélt áfram að laða að fjölda gesta og var eitt helsta aðdráttarafl safnsins. Á sama tíma var haldið áfram að styrkja tengsl safnsins við nærumhverfið, efla fræðsluverkefni og byggja upp safnaflóru héraðsins með samstarfi við önnur söfn og menningarstofnanir.
2024

80 ára afmæli

Árið 2024 varð síðan sannkallað afmælisár þegar Minjasafn Austurlands fagnaði 80 ára afmæli. Þar af leiðandi jókst sýnileiki safnsins til muna og gestafjöldi náði nýjum hæðum. Aldrei höfðu fleiri gestir sótt safnið, og komu margir þeirra úr skemmtiferðaskipum sem lögðu að í Seyðisfirði. Áhersla var lögð á afmælisdagskrá, reglulega pistla um sögu safnsins og metnaðarfullt fræðslustarf. Á árinu voru settar upp þrjár umfangsmiklar sýningar sem sneru að konum í sögu og menningu, þar á meðal sýningin um landnámskonu sem vakti mikla athygli. Áfram var þróuð fræðsla fyrir skóla, meðal annars í samstarfi við BRAS og menningarstofnanir í héraði, sem leiddi til þess að fleiri nemendur og kennarar nutu safnafræðslu en um langt skeið.
2023

Fjölbreytni

[acf_repeater_gallery repeater="company_timeline" gallery="section_images"]

Árið einkenndist af fjölbreyttu fræðslustarfi þar sem safnið tók virkan þátt í verkefnum fyrir börn og ungmenni, meðal annars í tengslum við menningarverkefnið BRAS. Þar var unnið að því að kynna óáþreifanlegan menningararf í gegnum skapandi smiðjur, tónlist, handverk og heimsóknir nemenda á safnið. Á sama tíma hélt safnið úti stöðugu sýninga- og varðveislustarfi og tók á móti gestum yfir vetur og sumar með reglulegum viðburðum og fræðslu.
2022

Samantekt úr Ísland 2020, atvinnuhættir og menning

Á Minjasafni Austurlands er gestum m.a. boðið að ganga til baðstofu.

Á sýningunn Hreindýrin á Austurlandi er fjallað um þessi einkennisdýr Austurlands á fjölbreyttan hátt og frá mörgum hliðum.

Minjasafn Austurlands er til húsa í Safnahúsinu á Egilsstöðum. Þar eru einnig Héraðsskjalasafn Austfirðinga og Bókasafn Héraðsbúa.

-

Safnfræðsla og móttaka skólahópa er stór þáttur í starfsemi Minjasafns Austurlands.

Minjasafn Austurlands var formlega stofnað árið 1943 eftir að hópur fólks á Austurlandi hafði árið áður vakið athygli á mikilvægi söfnunar menningarminja og hvatt til stofnunar minjasafns í fjórðungnum. Fyrst um sinn var safnið í geymslum á Hallormsstað en var síðar flutt í hús Gunnars Gunnarssonar rithöfundar að Skriðuklaustri þar sem það var til sýnis um árabil. Síðar var ákveðið að byggja yfir safnið á Egilsstöðum þar sem það var opnað að nýju í Safnahúsinu að Laufskógum 1, árið 1996. Þar er safnið til húsa enn í dag ásamt Héraðsskjalasafni Austfirðinga og Bókasafni Héraðsbúa. Minjasafn Austurlands er rekið sem byggðasamlag Múlaþings og Fljótsdalshrepps.

Stjórnendur og starfsfólk
Safnstjóri safnsins er Elsa Guðný Björgvinsdóttir, fjölmiðla- og þjóðfræðingur en hún tók við starfinu haustið 2015. Auk hennar starfa á safninu þær Beata Brodowska fornleifafræðingur og Eyrún Hrefna Helgadóttir þjóðfræðingur og menningarmiðlari. Auk umsýslu um safnkost safnsins, gestamóttöku, uppsetningu sýninga og viðburðahalds sinna starfskonur safnsins safnfræðslu og móttöku skólahópa af metnaði.

Starfsemin
Minjasafn Austurlands er almennt byggðasafn sem hefur það að markmiði að safna, skrásetja og varðveita minjar um búshætti, atvinnulíf og daglegt líf á Austurlandi og miðla menningararfinum m.a. með sýningum og fræðslu. Safnið varðveitir yfir 12.000 muni sem skráðir eru í menningarsögulega gagnasafnið Sarp og eru upplýsingar um stóran hluta gripanna aðgengilegar almenningi á vefsíðunni sarpur.is.
Grunnsýningar safnsins eru tvær og hafa verið í núverandi mynd frá árinu 2015. Annars vegar er þar um að ræða sýninguna Sjálfbær eining en yfirskrift hennar vísar til þess að áður fyrr þurfti hvert íslenskt sveitaheimili að vera sjálfu sér nægt um brýnustu lífsnauðsynjar. Til sýnis eru ýmsir gripir sem tilheyra sögu gamla sveitasamfélagsins á Austurlandi eins og það var fram undir miðja 20. öld. Meðal gripa á sýningunni er baðstofa frá bænum Brekku í Hróarstungu.
Hin sýningin ber heitið Hreindýrin á Austurlandi og fjallar hún eins og nafnið bendir til, um þessi einkennisdýr Austurlands. Fjallað er á fjölbreyttan hátt um lífshætti og lífsbaráttu hreindýranna, hætturnar sem þau búa við af völdum náttúru og mannsins, um rannsóknir á þeim, um sögu hreindýraveiða og hvernig afurðir dýranna hafa verið nýttar til matar og í handverki og hönnun.
Auk grunnsýninga safnsins er leitast við að bjóða upp á fjölbreyttar örsýningar og viðburði allt árið um kring.